آیا تا به حال برایتان پیش آمده که صبحهای سرد زمستانی با هزار زحمت موتور سیکلت خود را روشن کنید یا هنگام گاز دادن متوجه شوید که موتور آن کشش سابق را ندارد؟ اینها نشانههایی از یک سیستم سوخترسانی نامنظم هستند. تنظیم انژکتور موتور سیکلت دقیقا همان کاری است که جانی دوباره به وسیله نقلیه شما میبخشد و عملکرد آن را به روزهای اول بازمیگرداند. بسیاری از موتورسواران تصور میکنند که این کار هزینه سنگینی دارد یا حتما باید موتور را باز کنند، اما واقعیت چیز دیگری است.
در سیستمهای انژکتوری مدرن، همه چیز به هماهنگی دقیق بین کامپیوتر مرکزی (ECU) و پاشش سوخت بستگی دارد. اگر این هماهنگی حتی به اندازه چند میلیثانیه به هم بریزد، نتیجهاش دود سیاه، خاموش شدنهای ناگهانی و مصرف بالای بنزین خواهد بود.
در موتورهای قدیمی که از کاربراتور استفاده میکردند، تنظیم سوخت به صورت مکانیکی و با پیچگوشتی انجام میشد. اما در موتورهای جدید، ما با یک سیستم هوشمند سروکار داریم. تنظیم انژکتور موتور سیکلت در واقع فرآیند کالیبره کردن واحد کنترل الکترونیکی (ECU) است تا مقدار دقیق سوخت و زمان جرقهزنی شمعها را با هم هماهنگ کند. این هماهنگی باید آنقدر دقیق باشد که احتراق کامل در سیلندر صورت گیرد.
اهمیت این موضوع زمانی مشخص میشود که بدانید هر میلیثانیه تاخیر در پاشش سوخت میتواند قدرت موتور را کاهش دهد. وقتی انژکتور تنظیم باشد، سوخت به صورت پودر و با فشار استاندارد (معمولا بین ۳۵ تا ۴۵ پیاسآی) به داخل سیلندر اسپری میشود. اگر این فشار کم یا زیاد شود، احتراق ناقص رخ میدهد و موتور دچار لرزش یا خاموشی میشود.
از طرف دیگر، انجام به موقع این کار باعث افزایش عمر قطعاتی مثل کاتالیزور و سنسور اکسیژن میشود. سوخت خام نسوخته اگر وارد اگزوز شود، دمای کاتالیزور را بالا میبرد و آن را ذوب میکند. بنابراین تنظیم انژکتور فقط برای شتاب نیست، بلکه برای سلامت کلی انجین و کاهش هزینههای تعمیرات در درازمدت بسیار حیاتی است. این کار یک سرمایهگذاری برای جلوگیری از خرابیهای پرهزینه در آینده محسوب میشود.
تشخیص اینکه چه زمانی موتور شما نیاز به سرویس سیستم سوخت دارد، کار دشواری نیست. موتور سیکلت معمولا با زبان بیزبانی مشکلاتش را فریاد میزند. یکی از رایجترین علائم، سخت روشن شدن موتور در هوای سرد است. اگر سنسور دما اطلاعات غلط به ECU بفرستد، مخلوط سوخت و هوا غلیظ یا رقیق شده و موتور روشن نمیشود.
مورد بعدی که بسیار شایع است، خروج دود سیاه از اگزوز است. این دود نشان میدهد که بنزین بیش از حد وارد سیلندر میشود و کامل نمیسوزد. همچنین اگر حس میکنید موتور در دورهای بالا ریپ میزند یا اصطلاحا “کم میآورد”، باید به فکر عیبیابی انژکتور موتور سیکلت باشید. نوسان دور موتور در حالت درجا (وقتی پشت چراغ قرمز ایستادهاید) هم یکی دیگر از نشانههای واضح است.
در جدول زیر میتوانید علائم و دلایل احتمالی را به صورت خلاصه مشاهده کنید:
|
نشانه خرابی |
علت احتمالی در سیستم انژکتور |
|
استارت نخوردن در سرما |
خرابی سنسور دما یا گرفتگی سوزن انژکتور |
|
دود سیاه اگزوز |
پاشش بیش از حد سوخت (مخلوط غنی) |
|
ریپ زدن در دور بالا |
افت فشار پمپ بنزین یا کثیفی فیلتر |
|
مصرف سوخت بالا |
تنظیم نبودن سنسور اکسیژن یا مپ سنسور |
اگر هر یک از این موارد را مشاهده کردید، بهتر است سریعتر برای بررسی و دیاگ زدن اقدام کنید. نادیده گرفتن این علائم میتواند منجر به آسیب دیدن پیستون و سوپاپها شود.
بیشتر بدانید: نحوه شستشوی کاتالیزور اگزوز
برای انجام این کار به صورت اصولی، شما نیاز به دستگاه دیاگ مخصوص موتور سیکلت دارید. البته داشتن ابزارهای مکانیکی مثل آچار آلن و تورکس برای باز کردن فلاپها و دسترسی به پورت OBD هم ضروری است. اولین قدم، آمادهسازی موتور است. باتری باید کاملا شارژ باشد، زیرا اگر ولتاژ پایین باشد، سنسورها اعداد اشتباه نشان میدهند و تنظیمات شما خراب میشود.
در مرحله اول کابل دیاگ را به سوکت ECU متصل میکنیم. سوییچ را باز کرده و وارد منوی پارامترها میشویم. در اینجا باید به دنبال اعدادی باشیم که با استانداردهای کارخانه همخوانی ندارند. مثلا زمان پاشش سوخت در حالت درجا باید عدد مشخصی باشد. اگر این عدد بالاتر بود، یعنی مصرف سوخت بالاست.
در این مرحله با استفاده از نرمافزار، مقادیر پاشش سوخت (CO adjustment) را تغییر میدهیم. این کار باید با دقت و پلهپله انجام شود. همزمان باید به صدای موتور و دور موتور دقت کنیم. بهترین روش تنظیم انژکتورموتور این است که تغییرات را اعمال کنید و سپس موتور را گاز دهید تا ببینید واکنش دریچه گاز چطور است.
پس از اعمال تنظیمات، نوبت به پاک کردن کدهای خطا میرسد. اگر خطایی در حافظه ECU باقی بماند، ممکن است چراغ چک روشن شود. در انتها موتور را خاموش و روشن کنید و یک دور آزمایشی بزنید. موتور باید نرم، بدون لرزش و با شتاب یکنواخت کار کند.
برای یادگیری نحوه استفاده از اسپری انژکتور شور همین حالا کلیک کرده و مطالعه کنید.
تنظیم انژکتور فقط محدود به تغییر اعداد در دستگاه دیاگ نیست. گاهی اوقات مشکل از سختافزار و سنسورهاست. سنسور اکسیژن یکی از مهمترین قطعاتی است که باید بررسی شود. این قطعه در اگزوز قرار دارد و میزان اکسیژن باقیمانده را میسنجد. اگر این سنسور کثیف یا خراب باشد، اطلاعات غلط به کامپیوتر میفرستد و تنظیمات شما بیفایده خواهد بود.
سنسور دیگری که باید چک شود، سنسور فشار هوا یا MAP است. این قطعه فشار هوای ورودی به مانیفولد را اندازه میگیرد. اگر نشتی هوا در اتصالات وجود داشته باشد یا اورینگهای این سنسور خراب شده باشند، موتور دچار نوسان دور میشود. در این حالت حتی با بهترین دستگاه دیاگ هم نمیتوانید موتور را تنظیم کنید مگر اینکه نشتی را برطرف کنید.
همچنین باید به سنسور وضعیت دریچه گاز (TPS) توجه ویژهای داشته باشید. این سنسور به ECU میگوید که شما چقدر گاز دادهاید. اگر ولتاژ خروجی این سنسور با حرکت دست شما هماهنگ نباشد، موتور با تاخیر گاز میخورد یا در هنگام رها کردن گاز خاموش میشود. بررسی ولتاژ این سنسور با مولتیمتر یکی از مراحل دقیق تنظیم است.
برای خرید اسپری انژکتور شوی با بهترین کیفیت و قیمت کلیک کنید.
گاهی اوقات تمام تنظیمات نرمافزاری درست است، اما موتور همچنان بد کار میکند. در این شرایط معمولا مشکل فیزیکی است و سوزن انژکتور گرفتگی دارد. تمیز کردن انژکتور موتور یک مرحله بسیار مهم قبل از تنظیم نهایی است. بنزینهای بیکیفیت به مرور زمان رسوباتی ایجاد میکنند که سوراخهای ریز انژکتور را میبندند.
برای تمیز کردن اصولی، نباید فقط به ریختن مکمل در باک اکتفا کرد. روش صحیح این است که انژکتور را از روی موتور باز کرده و با دستگاه شستشوی اولتراسونیک تمیز کنید. این دستگاه با امواج صوتی تمام رسوبات داخل سوزن را خرد میکند. پس از شستشو، الگوی پاشش سوخت باید کاملا پودری و مخروطی شکل باشد. اگر سوخت به صورت خطی یا قطرهای بپاشد، آن انژکتور خراب است و باید تعویض شود.
انجام این کار باعث میشود تا سوخت به راحتی با هوا ترکیب شود. وقتی مسیر سوخت باز و تمیز باشد، اعدادی که در دستگاه دیاگ میبینید واقعی هستند و میتوانید تنظیمات دقیقی را اعمال کنید. یادتان باشد که فیلتر بنزین کثیف هم میتواند تمام زحمات شما را هدر دهد، پس تعویض آن را فراموش نکنید.
شاید برایتان سوال باشد که این همه دقت و هزینه چه نتیجهای دارد؟ اولین و محسوسترین نتیجه، کاهش مصرف سوخت است. طبق تجربیات و آمارها، یک تنظیم دقیق میتواند تا ۱۵ درصد مصرف بنزین را کاهش دهد. وقتی نسبت هوا به سوخت (AFR) روی عدد ایدهآل (معمولا ۱۴.۷ به ۱) تنظیم شود، هیچ قطره بنزینی هدر نمیرود.
تاثیر دوم بر روی شتاب و قدرت موتور است. موتور سیکلتی که انژکتورش تنظیم باشد، به محض چرخاندن دسته گاز واکنش نشان میدهد. دیگر خبری از مکث یا کپ کردن نیست. این موضوع به خصوص در سبقتگیریها و سربالاییها اهمیت زیادی دارد. نرمی کارکرد موتور و کاهش لرزش بدنه هم از دیگر مزایای این کار است که رانندگی را لذتبخشتر میکند.
در ضمن، دمای موتور هم با تنظیم صحیح پایینتر میآید. احتراق ناقص باعث بالا رفتن حرارت انجین میشود که در فصل گرما میتواند به قطعات داخلی آسیب بزند. با تنظیم نسبت سوخت، دمای احتراق کنترل شده و سیستم خنککننده فشار کمتری را تحمل میکند.
جهت خرید مایع شست و شوی انژکتور با کیفیت برتر و قیمت مناسب در فروشگاه پیشرولنت کلیک کنید.
برای اینکه بتوانید مثل یک حرفهای عمل کنید، به مجموعهای از ابزارها نیاز دارید. داشتن این ابزارها به شما کمک میکند تا عیبیابی انژکتور موتور سیکلت را با دقت بالایی انجام دهید. البته دستگاه دیاگ در صدر این لیست قرار دارد، اما ابزارهای اندازهگیری فیزیکی هم به همان اندازه مهم هستند.
جدول زیر لیست ابزارهای ضروری برای این کار را نشان میدهد:
|
نام ابزار |
کاربرد در تنظیم انژکتور |
|
دستگاه دیاگ پرتابل |
خواندن خطاها، پارامترها و ریست کردن ECU |
|
فشارسنج پمپ بنزین |
اندازهگیری فشار سوخت (باید ۳۵-۴۵ PSI باشد) |
|
مولتیمتر دیجیتال |
تست ولتاژ سنسورها و سلامت سیمکشی |
|
آچارهای ستارهای (Torx) |
باز کردن سنسورهای خاص مثل TPS و استپر |
|
چراغ تست |
بررسی رسیدن برق به سر سوکت انژکتور |
استفاده از فشارسنج بسیار مهم است. خیلی وقتها تعمیرکاران فکر میکنند انژکتور کثیف است، در حالی که پمپ بنزین ضعیف شده و فشار لازم را تولید نمیکند. با اتصال فشارسنج به شلنگ ورودی انژکتور، میتوانید مطمئن شوید که سوخت با قدرت کافی پشت سوزن قرار دارد.
یکی از آزاردهندهترین مشکلات، خاموش شدن ناگهانی موتور در حال حرکت یا هنگام ترمزگیری است. بهترین روش تنظیم انژکتورموتور برای حل این مشکل، تمرکز روی تنظیم “استپر موتور” یا شیر کنترل هوا در دور آرام است. این قطعه وظیفه دارد وقتی گاز را رها میکنید، هوای لازم برای روشن ماندن موتور را تامین کند.
در فرایند تنظیم، باید پارامترهای مربوط به دور آرام (Idle Speed) را در دستگاه دیاگ بررسی کنید. معمولا دور موتور استاندارد باید بین ۱۵۰۰ تا ۱۷۰۰ دور در دقیقه باشد. اگر این عدد کمتر باشد، موتور خاموش میشود. در نرمافزار دیاگ میتوانید مقدار پلههای استپر را تغییر دهید تا به دور موتور ایدهآل برسید.
همچنین کالیبره کردن سنسور دریچه گاز (TPS Reset) در رفع این مشکل بسیار موثر است. وقتی ECU جای دقیق بسته بودن دریچه گاز را بداند، میتواند به موقع مسیر هوای دور آرام را باز کند. این کار از افت ناگهانی دور موتور و خاموش شدن آن جلوگیری میکند و سواری ایمنتری را برای شما رقم میزند.
تنظیم انژکتور موتور سیکلت یک فرایند دقیق و فنی است که تاثیر مستقیمی بر جیب شما و لذت رانندگیتان دارد. از کاهش مصرف سوخت گرفته تا افزایش شتاب و عمر مفید موتور، همگی در گرو عملکرد صحیح این سیستم است. ما در این مقاله سعی کردیم تمام موارد لازم از عیبیابی و تمیز کردن انژکتور گرفته تا کار با دیاگ و سنسورها را پوشش دهیم. به یاد داشته باشید که سرویس دورهای و تعویض به موقع فیلترها، نیاز شما به تعمیرات سنگین را کاهش میدهد.
وبسایت پیشرو لنت، مرجع تخصصی ارائه بهترین محصولات خودرو، اعم از لنت ترمز، روغن موتور و اکتان، از اینکه تا پایان این مقاله همراه ما بودید صمیمانه قدردانی میکند. امیدواریم با این اطلاعات بتوانید همیشه موتورسیکلتی سرحال و پرقدرت داشته باشید.
پیشرو لنت صمیمانه از همراهی و حمایت شما تا پایان این مقاله تشکر میکند.
خیر، تنظیم دقیق سیستم انژکتور نیاز به دسترسی به ECU و تغییر پارامترهای دیجیتالی دارد که بدون دستگاه دیاگ امکانپذیر نیست، اما کارهایی مثل تمیز کردن فیلترها را میتوانید انجام دهید.
پیشنهاد میشود هر ۲۰,۰۰۰ تا ۳۰,۰۰۰ کیلومتر یا سالی یکبار سیستم سوخترسانی را دیاگ زده و سرویس کنید تا از عملکرد بهینه مطمئن شوید.
این اسپریها فقط آلودگیهای سطحی دریچه گاز را تمیز میکنند. برای تمیز کردن گرفتگیهای داخلی سوزن انژکتور، حتما باید از دستگاه شستشوی اولتراسونیک استفاده شود.
ممکن است مشکل از جای دیگری مثل شمعها، وایرهای برق یا کویل باشد. همچنین ضعیف بودن پمپ بنزین هم میتواند باعث ریپ زدن شود که با تنظیم انژکتور رفع نمیشود.
هزینه این کار بسته به نوع موتور سیکلت (تک سیلندر یا چند سیلندر) و نیاز به شستشوی سوزنها متفاوت است، اما در مقایسه با کاهش مصرف سوخت، کاملا مقرونبهصرفه است.
