وقتی پدال گاز را فشار میدهید و ماشین به جای شتاب گرفتن، کپ میکند یا لرزشهای عجیب دارد، احتمالا پای یک قطعه کوچک اما بسیار مهم در میان است. علائم خرابی سوزن انژکتور میتواند از یک ریپ زدن ساده شروع شود و اگر جدی گرفته نشود، به تعمیر اساسی موتور ختم گردد. اینجا قرار نیست مقدمه چینی طولانی کنیم یا حرفهای تکراری بزنیم. اگر میخواهید بدانید چرا آمپر بنزین زود پایین میآید، چرا موتور در دور آرام میلرزد یا چراغ چک روشن شده، پاسخ شما در نحوه پاشش سوخت نهفته است. شناخت نشانههای خرابی انژکتور خودرو اولین قدم برای نگهداری صحیح از وسیله نقلیه شماست. در ادامه تمام موارد را بررسی میکنیم تا قبل از دیر شدن اقدام کنید.
وقتی صحبت از سیستم پاشش سوخت میشود، کوچکترین اختلال میتواند عملکرد کلی ماشین را به هم بریزد. انژکتورها وظیفه دارند سوخت را به صورت پودر شده و با زمانبندی دقیق به داخل سیلندر بفرستند. حالا تصور کنید این قطعه نتواند کارش را درست انجام دهد. اولین چیزی که راننده حس میکند، تغییر در رفتار ماشین است.
یکی از واضحترین علائم خرابی سوزن انژکتور، افت محسوس شتاب و قدرت موتور است. وقتی انژکتور گرفته باشد یا نتواند سوخت کافی تزریق کند، نسبت هوا و سوخت به هم میخورد. نتیجه این میشود که وقتی گاز میدهید، ماشین جان ندارد و انگار کسی آن را از عقب نگه داشته است. این مسئله به خصوص در سربالاییها یا هنگام سبقت گرفتن خودش را نشان میدهد و میتواند خطرناک هم باشد.
مورد بعدی لرزش غیرعادی موتور است. اگر انژکتور کثیف باشد یا پاشش نامنظم داشته باشد، احتراق در سیلندرها یکدست انجام نمیشود. این احتراق ناقص باعث میشود موتور در حالت درجا (وقتی پشت چراغ قرمز ایستادهاید) بلرزد یا به اصطلاح “سه کار کند”. این لرزش گاهی آنقدر زیاد است که به بدنه اتاق و فرمان هم منتقل میشود.
برای خرید اکتان در انواع مختلف با بهترین کیفیت و قیمت کلیک کنید.
همچنین نباید از افزایش مصرف سوخت غافل شد. شاید فکر کنید اگر انژکتور گرفته باشد، سوخت کمتری مصرف میشود، اما برعکس است. وقتی پاشش درست نباشد، ECU (کامپیوتر خودرو) سعی میکند با دستور پاشش بیشتر این کمبود را جبران کند یا اگر سوزن گشاد کرده باشد، بنزین زیادی هدر میرود. در هر دو حالت، شما زودتر از همیشه مجبور به بنزین زدن میشوید.
در جدول زیر خلاصه این علائم را برایتان آوردهایم:
|
ردیف |
نشانه خرابی | علت فنی |
وضعیت رانندگی |
|
۱ |
افت شتاب | عدم رسیدن سوخت کافی به سیلندر |
هنگام گاز دادن و سربالایی |
|
۲ |
لرزش موتور | احتراق ناقص در یکی از سیلندرها |
حالت درجا و دور آرام |
|
۳ |
افزایش مصرف | تلاش ECU برای جبران یا نشتی |
رانندگی عادی و شهری |
|
۴ |
دود سیاه | نسبت سوخت بیشتر از هوا (Rich) |
گاز دادن شدید |
نشانههای خرابی انژکتور خودرو محدود به این موارد نیست. شنیدن صداهای عجیب مثل تقتق از موتور، بد روشن شدن ماشین در صبحهای سرد (استارت طولانی) و روشن شدن چراغ چک از دیگر مواردی است که باید جدی بگیرید.
شاید برایتان سوال شود که اصلا چرا این قطعه خراب میشود؟ مگر یک شیر برقی ساده نیست؟ واقعیت این است که انژکتورها قطعات مقاومی هستند اما دشمنان سرسختی هم دارند. اصلیترین دلیل خرابی انژکتور بنزین، کیفیت پایین سوخت و ناخالصیهای موجود در آن است. بنزینهای ما متاسفانه گاهی دارای ذرات ریز و رسوبات هستند. این ذرات از فیلتر بنزین رد شده و پشت سوزنهای بسیار ریز انژکتور گیر میکنند. به مرور زمان، حرارت موتور این رسوبات را سفت میکند و مسیر پاشش مسدود میشود.
دلیل دوم، عادتهای بد رانندگی و نگهداری است. مثلا دیر عوض کردن صافی بنزین باعث میشود فشار زیادی به پمپ و انژکتورها وارد شود. یا رانندگی مداوم با باک خالی! وقتی باک خالی است، پمپ بنزین آشغالها و لرد ته باک را میمکد و مستقیم به سمت انژکتورها میفرستد. این کار قاتل انژکتور است.
مشکلات برقی و الکترونیکی هم وجود دارد. نوسان برق، خرابی سیمکشی یا مشکل در ECU میتواند باعث شود انژکتور اصلا باز نشود یا یکسره باز بماند. اگر انژکتور یکسره باز بماند، پدیده “شره کردن” رخ میدهد که بسیار خطرناک است.
توجه داشته باشید که استفاده از مکملهای سوخت نامعتبر هم میتواند به جای تمیز کردن، باعث خوردگی قطعات داخلی انژکتور شود. پس هر اکتانی را داخل باک نریزید و حتما از برندهای معتبر که در پیشرو لنت هم موجود است استفاده کنید.
نادیده گرفتن علائم خرابی سوزن انژکتور فقط باعث بد کار کردن ماشین نمیشود، بلکه میتواند جیب شما را کاملا خالی کند. اولین قربانی انژکتور خراب، کاتالیزور خودرو است. وقتی احتراق ناقص باشد، بخارات بنزین خام وارد اگزوز میشود. این بنزین خام در کاتالیزور (که دمای بسیار بالایی دارد) میسوزد و باعث ذوب شدن شبکههای سرامیکی آن میشود. قیمت کاتالیزور بسیار بالاست و تعویض آن هزینه سنگینی دارد.
خطر بعدی، آسیب به خود موتور است. وقتی سوخت به درستی پاشش نشود (مثلا به جای پودر شدن، چکه کند)، این بنزین مایع میتواند روغن موتور را از دیواره سیلندر بشوید. این یعنی اصطکاک خشک پیستون با سیلندر که در نهایت منجر به روغنسوزی و یاتاقان زدن میشود. همچنین احتراق ناقص دمای موتور را بالا میبرد و به واشر سرسیلندر فشار میآورد.
در موارد حادتر، اگر نشتی انژکتور بیرونی باشد (یعنی از محل اتصال به ریل سوخت بنزین بدهد)، خطر آتشسوزی خودرو وجود دارد. بنزین روی موتور داغ میریزد و با یک جرقه کوچک فاجعه به بار میآید. پس بوی بنزین در اتاق خودرو را هرگز شوخی نگیرید.
آلودگی هوا و رد شدن در معاینه فنی هم که دیگر جای خود دارد. ماشینی که انژکتورش خراب است، مقادیر زیادی هیدروکربن نسوخته و مونوکسید کربن تولید میکند که هم برای محیط زیست مضر است و هم اجازه نمیدهد برگه معاینه فنی را بگیرید.
حالا که با علائم و خطرات آشنا شدیم، چطور مطمئن شویم مشکل از انژکتور است؟ مکانیکها معمولا از چند روش برای این کار استفاده میکنند. اولین و سادهترین راه، گوش دادن به صدای انژکتور است. با یک گوشی مخصوص (یا حتی یک پیچگوشتی بلند) صدای تیکتیک منظم انژکتورها را چک میکنند. اگر صدایی نیاید یا صدا متفاوت باشد، آن انژکتور مشکل دارد.
روش دقیقتر استفاده از دستگاه دیاگ است. با دیاگ میتوان زمان پاشش انژکتورها را بررسی کرد. اگر زمان پاشش از حد استاندارد بالاتر باشد، یعنی ECU دارد تلاش میکند گرفتگی را با باز نگه داشتن طولانیتر سوزن جبران کند. همچنین خطاهای مربوط به “احتراق ناقص” (Misfire) در سیلندرهای خاص میتواند مکانیک را مستقیما به سمت انژکتور معیوب هدایت کند.
بیشتر بدانید: نحوه تعویض روغن ترمز ۲۰۶
اما برای تشخیص نشتی انژکتور یا بررسی دقیق الگوی پاشش، باید انژکتورها را باز کرد و روی دستگاه شستشو و تست انژکتور بست. این دستگاه فشار بنزین را شبیهسازی میکند و نشان میدهد که آیا تمام سوزنها به یک اندازه بنزین میپاشند یا خیر. همچنین زاویه پاشش و نشتی داشتن (چکه کردن بعد از بسته شدن) را کاملا نشان میدهد.
جدول زیر روشهای تشخیص را مقایسه میکند:
|
روش تشخیص |
دقت | هزینه |
قابلیت تشخیص |
|
دستگاه دیاگ |
متوسط | کم |
مشکلات برقی و زمان پاشش |
|
دستگاه شستشو (روی میز کار) |
بسیار بالا | متوسط |
گرفتگی، نشتی و الگوی پاشش |
|
اهممتر |
بالا | کم |
سوختن سیمپیچ داخلی |
|
تست شنیداری |
پایین | رایگان |
کار کردن یا نکردن کلی |
تست با اهممتر هم برای بررسی سلامت سیمپیچ داخلی انژکتور استفاده میشود. اگر مقاومت انژکتور از حد استاندارد (که معمولا در دفترچه راهنما هست) کمتر یا بیشتر باشد، یعنی انژکتور سوخته و باید تعویض شود.
بسیاری از رانندهها تصور میکنند با ریختن یک محلول مکمل در باک، همه مشکلات حل میشود. اما واقعیت این است که تمیز کردن انژکتور اصول خودش را دارد. اگر گرفتگی جزئی باشد، شاید مکملها کمک کنند، اما برای رسوبات سفت شده باید کار اساسیتری انجام داد.
به طور کلی دو روش اصلی برای این کار وجود دارد. روش اول شستشوی “روکار” است. در این حالت انژکتورها باز نمیشوند؛ بلکه مکانیک پمپ بنزین را قطع میکند و با اتصال یک کپسول شوینده قوی به ریل سوخت، ماشین را روشن میکند تا با آن محلول کار کند. این روش سریع است و برای سرویسهای دورهای گزینه خوبی محسوب میشود.
اما روش دوم که بسیار دقیقتر است، استفاده از دستگاه اولتراسونیک است. در این روش سوزنها کامل باز میشوند و در حوضچه مخصوصی قرار میگیرند تا امواج صوتی تمام رسوبات داخل آنها را خرد کنند. مزیت بزرگ این روش این است که مکانیک میتواند همزمان تست نشتی و یکنواختی پاشش را هم انجام دهد و اگر سوزنی خراب بود، همانجا تعویضش کند. پیشنهاد میکنم هر ۴۰ تا ۵۰ هزار کیلومتر این سرویس را انجام دهید.
سوزن انژکتور با اینکه قطعه کوچکی است، اما سلامت آن برای کارکرد نرم و پرقدرت موتور ضروری است. ما در این مقاله سعی کردیم تمام علائم خرابی سوزن انژکتور را به زبان ساده بررسی کنیم. از ریپ زدن و کاهش شتاب گرفته تا افزایش مصرف سوخت، همه میتوانند هشداری برای شما باشند. فراموش نکنید که پیشگیری همیشه بهتر از درمان است. تعویض به موقع صافی بنزین و استفاده از شویندههای انژکتور استاندارد میتواند عمر این قطعات را چند برابر کند. اگر هر کدام از نشانههای بالا را دیدید، سریعا به مکانیک مراجعه کنید تا از هزینههای میلیونی کاتالیزور و موتور در امان بمانید.
پیشرو لنت مرجع تخصصی و معتبر در زمینه ارائه بهترین محصولات خودرو، اعم از لنت ترمز، روغن موتور و اکتان است. ما با ارائه قطعات اصلی و باکیفیت، امنیت و سلامت خودروی شما را تضمین میکنیم. از اینکه تا پایان این مقاله با پیشرو لنت همراه بودید، سپاسگزاریم. تیم پشتیبانی ما آماده پاسخگویی به سوالات شماست.
۱. آیا استفاده از اسپری انژکتورشوی داخل باک واقعا تاثیر دارد؟
بله، اگر گرفتگی جزئی باشد، محلولهای استاندارد میتوانند مسیر را باز کنند. اما برای گرفتگیهای شدید و رسوبات سخت، حتما باید انژکتور باز شود و با دستگاه اولتراسونیک شسته شود.
۲. علائم خرابی سوزن انژکتور در خودروهای گازسوز (CNG) چیست؟
در خودروهای دوگانه سوز، معمولا خرابی انژکتور بنزین باعث میشود ماشین روی بنزین بد کار کند اما روی گاز مشکلی نداشته باشد. همچنین نشتی انژکتور گاز میتواند باعث دیر روشن شدن خودرو شود.
۳. عمر مفید سوزن انژکتور چقدر است؟
این قطعه عمر دقیقی ندارد و بستگی به کیفیت سوخت دارد، اما معمولا توصیه میشود هر ۴۰ تا ۵۰ هزار کیلومتر انژکتورها شسته و سرویس شوند و بالای ۱۵۰ هزار کیلومتر ممکن است نیاز به تعویض پیدا کنند.
